中国新能源发电：从规模领先到系统引领丨Điện NL mới Trung Quốc: Từ dẫn đầu về quy mô đến dẫn dắt mang tính hệ thống

中国新能源发电：从规模领先到系统引领

作者：陆典谷

Điện năng lượng mới Trung Quốc: Từ dẫn đầu về quy mô đến dẫn dắt mang tính hệ thống

Tác giả: Danny Lu

2026年，中国新能源发电已从“规模扩张”全面转向“质量引领”，在装机规模、产业链控制力、技术体系与全球贡献四个维度上均确立了系统性领先地位。

Năm 2026, điện năng lượng mới của Trung Quốc đã chuyển hoàn toàn từ “mở rộng quy mô” sang “dẫn dắt bằng chất lượng”, xác lập vị thế dẫn đầu mang tính hệ thống trên bốn phương diện: quy mô lắp đặt, khả năng kiểm soát chuỗi công nghiệp, hệ thống công nghệ và đóng góp toàn cầu.

图源央广网

国内替代效应全面显现。 截至2026年8月底，全国累计发电装机容量达41.03亿千瓦，其中太阳能发电装机12.99亿千瓦，风电装机6.93亿千瓦，风光合计逼近20亿千瓦。中国可再生能源装机已超过全国总装机的60%，占全球可再生能源装机接近一半，“全国每发10度电，大约就有4度来自可再生能源”。2025年，中国风光合计装机历史性超过火电，占比达47.3%；风光发电量合计占全国发电量22%，风电利用率94%，光伏利用率95%，意味着大规模新能源接入并未以牺牲消纳效率为代价。

Hiệu ứng thay thế trong nước đã thể hiện rõ.Tính đến cuối tháng 8/2026, tổng công suất lắp đặt phát điện tích lũy toàn quốc đạt 4.103 GW, trong đó điện mặt trời 1.299 GW, điện gió 693 GW, tổng điện gió và mặt trời gần 2.000 GW. Công suất lắp đặt năng lượng tái tạo của Trung Quốc đã chiếm hơn 60% tổng công suất toàn quốc và gần một nửa công suất năng lượng tái tạo toàn cầu. Cứ 10 kWh điện phát ra trên toàn quốc thì khoảng 4 kWh đến từ năng lượng tái tạo. Năm 2025, tổng công suất lắp đặt điện gió và mặt trời lần đầu tiên trong lịch sử vượt nhiệt điện, chiếm 47,3%; sản lượng điện gió và mặt trời cộng lại chiếm 22% tổng sản lượng điện toàn quốc; tỷ lệ sử dụng điện gió đạt 94%, điện mặt trời đạt 95%. Điều này cho thấy việc hòa lưới năng lượng mới quy mô lớn không làm giảm hiệu quả tiêu thụ.

产业链主导地位稳固。在光伏领域，2025年中国多晶硅料、硅片、电池片和组件产量分别达134万吨、680GW、660GW和620GW，各环节全球市占率基本超过85%。风电领域同样如此，中国风机制造商2025年首次包揽彭博新能源财经全球整机制造商排名前六位，装机容量占全球市场份额的67%。产业链的深度优势直接转化为成本优势：中国公用事业规模光伏度电成本低至27美元/兆瓦时，为全球最低。

Vị thế chủ đạo trong chuỗi công nghiệp ngày càng vững chắc. Trong lĩnh vực quang điện, năm 2025 sản lượng polysilicon, wafer silic, tế bào quang điện và mô-đun của Trung Quốc lần lượt đạt 1,34 triệu tấn, 680 GW, 660 GW và 620 GW; thị phần toàn cầu ở từng khâu cơ bản vượt 85%. Lĩnh vực điện gió cũng tương tự: năm 2025, các nhà sản xuất tuabin gió Trung Quốc lần đầu chiếm trọn sáu vị trí đầu trong bảng xếp hạng nhà sản xuất tuabin hoàn chỉnh toàn cầu của BloombergNEF, công suất lắp đặt chiếm 67% thị phần toàn cầu. Lợi thế chiều sâu của chuỗi công nghiệp chuyển trực tiếp thành lợi thế chi phí: chi phí điện năng quy đổi của điện mặt trời quy mô tiện ích tại Trung Quốc chỉ 27 USD/MWh, thấp nhất thế giới.

技术领先支撑系统级竞争力。中国已建成45条特高压输电通道、超6万公里投运里程，形成3.4亿千瓦“西电东送”能力，跨区资源配置实现跨越式提升。在储能侧，截至2025年底中国新型储能总装机突破100吉瓦，在全球市场中占比首次过半、达51.9%。华中特高压环网中落地的协同控制技术，已实现千万千瓦级异构储能集群双向调度，打通清洁能源并网、存储、消纳全链条，相关成果更应用于越南、巴西、阿曼等“一带一路”合作伙伴的电力工程。

Công nghệ dẫn đầu hỗ trợ năng lực cạnh tranh cấp hệ thống. Trung Quốc đã xây dựng 45 tuyến truyền tải điện siêu cao áp với hơn 60.000 km đã đưa vào vận hành, hình thành năng lực “Tây điện đông tống” 340 GW, nâng cao vượt bậc khả năng phân bổ nguồn lực liên vùng. Về lưu trữ, tính đến cuối năm 2025, tổng công suất lắp đặt lưu trữ năng lượng kiểu mới của Trung Quốc vượt 100 GW, lần đầu chiếm hơn một nửa thị trường toàn cầu, đạt 51,9%. Công nghệ điều khiển phối hợp triển khai tại lưới điện vòng siêu cao áp Hoa Trung đã hiện thực hóa điều độ hai chiều cụm lưu trữ năng lượng không đồng nhất quy mô 10 triệu kW, kết nối thông suốt toàn bộ chuỗi hòa lưới, lưu trữ và tiêu thụ năng lượng sạch. Các kết quả liên quan còn được ứng dụng trong các công trình điện tại Việt Nam, Brazil, Oman và các đối tác “Vành đai và Con đường”.

全球影响持续放大。“十四五”时期，中国出口的风电和光伏产品累计为其他国家减少碳排放约41亿吨。根据《“十五五”碳达峰行动方案》，到2030年非化石能源消费占比将达到25%。从“两个50%”——可再生能源装机占全国总装机比重超50%、对全球可再生能源新增装机贡献持续超50%——到产业链、技术与标准的外溢，中国已从全球能源转型的“最大贡献者”走向“系统性引领者”。

Công nghệ dẫn đầu hỗ trợ năng lực cạnh tranh cấp hệ thống.Trung Quốc đã xây dựng 45 tuyến truyền tải điện siêu cao áp với hơn 60.000 km đã đưa vào vận hành, hình thành năng lực “Tây điện đông tống” 340 GW, nâng cao vượt bậc khả năng phân bổ nguồn lực liên vùng. Về lưu trữ, tính đến cuối năm 2025, tổng công suất lắp đặt lưu trữ năng lượng kiểu mới của Trung Quốc vượt 100 GW, lần đầu chiếm hơn một nửa thị trường toàn cầu, đạt 51,9%. Công nghệ điều khiển phối hợp triển khai tại lưới điện vòng siêu cao áp Hoa Trung đã hiện thực hóa điều độ hai chiều cụm lưu trữ năng lượng không đồng nhất quy mô 10 triệu kW, kết nối thông suốt toàn bộ chuỗi hòa lưới, lưu trữ và tiêu thụ năng lượng sạch. Các kết quả liên quan còn được ứng dụng trong các công trình điện tại Việt Nam, Brazil, Oman và các đối tác “Vành đai và Con đường”.

数据来源：根据已公开资料整理。

Nguồn dữ liệu: Tổng hợp dựa trên các tài liệu đã công bố.