网易首页 > 网易号 > 正文 申请入驻

疟疾防控关键措施第一章——晚上不要被蚊子咬

0
分享至


这是达医晓护的第6458篇文章

编者按

根据国家重点研发计划“战略性科技创新合作”项目《中坦医学大语言模型开发与智能机器人部署联合研究计划》(项目编号:2026YFE0208200)的要求,来自坦桑尼亚的Lawrence N. Mdegela博士来到中国交流访问,并与中南大学人文学院的周雯娟副教授合作创建了《全球健康笔记》子刊。

在非洲,很多朋友都会面对疟疾的困扰。


疟疾在中国的俗称是“打摆子”,这个俗称形象地描述了疟疾发作时典型的高热和寒颤症状。在新中国刚成立的时候,中国有十分之一的人口都在经历“打摆子”。为了改变新中国传染病肆虐的现实,中国共产党于1952年发起了爱国卫生运动,在此期间疟疾在中国的流行率被大大地降低了。

这也是为什么现在的中国人对疟疾十分陌生。我们从小到大,无论是自己还是身边的人,谁都没有得过疟疾。

而撒哈拉以南的非洲是全球疟疾的主要疫区。

2025年,全球估计有2.82亿例疟疾病例,约有61万人死于疟疾;全球病例的95%和死亡人数的95%都发生在撒哈拉以南的非洲。

在撒南非洲工作和生活的中国朋友,也不得不面对疟疾的威胁。我们团队近年在非洲疟疾高度流行区域进行了走访调查,取得了一些与疟疾防控有关的研究成果。接下来,我们将通过科普专栏的方式,把这些研究发现分享给有需要的朋友,希望能帮助大家在非洲有效预防疟疾。今天分享的是第一篇:晚上不要被蚊子咬。

对疟疾有所了解的人都知道,疟疾是由蚊子传播的。疟疾的传播媒介是一种叫做“按蚊”的蚊种。这种蚊子在撒南非洲分布非常广泛,种群数量也十分庞大。但是很少有人知道,传播疟疾的“按蚊”基本上只在晚上咬人。

蚊子主要有三个种类,伊蚊、库蚊和按蚊。

白天咬人的蚊子是伊蚊,就是大家俗称的“花蚊子”,它们身上全都有非常惹眼的黑白条纹。伊蚊相当凶猛,就喜欢在白天追着人叮咬,也因此它们还有个外号叫“虎蚊”,像老虎一样猛。伊蚊不仅凶猛,还能传播很多疾病,比如:登革热、黄热、基孔肯雅热,但是伊蚊不能传播疟疾。

除了伊蚊以外,另外两种蚊子——库蚊和按蚊,都是晚上咬人的蚊种。先说说库蚊,如果你在在中国的家里被蚊子咬了,基本上都是库蚊干的。因为一方面库蚊喜欢晚上在室内咬人,另一方面它们喜欢在地沟、下水道这样的人工污水通道里产卵,所以库蚊是国内人居环境里的主要蚊种,这也是它们的俗称“家蚊”的由来。不过库蚊也不能传播疟疾。

唯一能够传播人类疟疾的蚊种只有“按蚊”。按蚊是一种夜行性生物,这意味着它们基本只在夜间活动。按蚊的生活作息和太阳相反,太阳将要落山的时候它们开始活跃,夜幕深沉时它们的活动达到高峰,而当太阳初升时它们逐渐停止活动。

因此在非洲,如果你晚上能呆在室内,可以使用室内防蚊工具,如蚊帐、蚊香、电蚊液、家用杀虫剂等,预防蚊子叮咬;如果你晚上不得不呆在室外,可以随身带上驱蚊液,隔段时间给全身喷洒一次,也能达到很好的防蚊效果。

总之,在撒南非洲,如果你在日落后直至日出前(包括黄昏和清晨),尽可能防止蚊子叮咬,就能大概率地避免疟疾感染。

斯瓦西里语

Barani Afrika, watu wengi wanaugua malaria.

Nchini China, malaria ilijulikana kwa jina la utani “kutetemeka”, linaloeleza kwa uwazi dalili za kawaida za homa kali na baridi kali wakati wa shambulio la malaria. Mwanzoni mwa Jamhuri ya Watu wa China, takriban mtu mmoja kati ya watu kumi alikuwa akiugua aina hii ya “kutetemeka”. Ili kukabiliana na kuenea kwa magonjwa ya kuambukiza katika taifa hilo jipya, China ilizindua Kampeni ya Kitaifa ya Afya ya Kizalendo mwaka 1952. Katika kipindi hicho, kiwango cha maambukizi ya malaria nchini China kilipungua kwa kiasi kikubwa. Mwaka 2021, Shirika la Afya Duniani (WHO) lilitangaza kuwa China ilikuwa imetokomeza malaria.

Hali hii pia inaeleza kwa nini watu wengi nchini China leo hawaifahamu malaria vizuri.

Afrika Kusini mwa Jangwa la Sahara ndiyo eneo kuu duniani ambako malaria imeenea na ni ugonjwa unaoendelea kuwepo.

Inakadiriwa kuwa mwaka 2024 kulikuwa na visa milioni 282 vya malaria duniani, na takriban watu 610,000 walikufa kutokana na ugonjwa huo. Kanda ya Afrika ilichangia asilimia 94 ya visa vyote na asilimia 95 ya vifo vyote vilivyosababishwa na malaria.

Tutashiriki matokeo ya tafiti kuhusu malaria kupitia mfululizo wa makala za kuelimisha umma kuhusu sayansi, kwa lengo la kuwasaidia watu wanaohitaji taarifa hizi kujikinga ipasavyo dhidi ya malaria barani Afrika.

Inafahamika kuwa malaria husambazwa na mbu. Mbu wanaosambaza malaria ni wa jenasi ya Anopheles. Mbu hawa wanapatikana kwa wingi katika eneo lote la Afrika Kusini mwa Jangwa la Sahara. Hata hivyo, watu wachache wanajua kwamba mbu wa Anopheles huwauma watu hasa nyakati za usiku.

Kuna makundi makuu matatu ya mbu yanayotajwa hapa: Aedes, Culex na Anopheles.

Mbu wanaouma wakati wa mchana ni wa kundi la Aedes, ambao hutambulika kwa mistari ya rangi nyeusi na nyeupe inayoonekana wazi kwenye miili yao. Mbu wa Aedes huwa na tabia ya kuwatafuta na kuwauma watu wakati wa mchana. Hawasambazi malaria, lakini wanaweza kusambaza magonjwa kadhaa, yakiwemo homa ya dengue, homa ya manjano na homa ya chikungunya.

Makundi mengine mawili ya mbu, Culex na Anopheles, huwauma watu hasa usiku. Ukiumwa na mbu ukiwa nyumbani nchini China, kuna uwezekano mkubwa kuwa ni mbu wa kundi la Culex. Hii ni kwa sababu mbu wa Culex hupendelea kuwauma watu ndani ya nyumba usiku na kutaga mayai katika mifereji ya maji iliyotengenezwa na binadamu, kama vile mitaro na mifereji ya maji taka. Kwa hiyo, mbu wa Culex ndio wanaopatikana zaidi katika makazi nchini China; hali hii pia inaeleza jina lao la utani, “mbu wa nyumbani”. Hata hivyo, mbu wa Culex hawasambazi malaria.

Malaria ya binadamu husambazwa na mbu wa Anopheles pekee. Mbu hawa huwa hai usiku: huanza shughuli zao wakati wa machweo, hufikia kilele baada ya giza kuingia, na shughuli zao hupungua alfajiri.

Kwa hiyo, ukiwa barani Afrika, ni vyema kubaki ndani ya nyumba usiku kila inapowezekana. Njia za kupunguza mbu ndani ya nyumba ni pamoja na kutumia vyandarua vilivyotiwa dawa ya kuua wadudu, koili za kufukuza mbu, vifaa vya umeme vya kufukuza mbu na dawa za kunyunyizia ndani ya nyumba. Njia hizi husaidia kupunguza hatari ya kuumwa na mbu. Ikiwa ni lazima uwe nje usiku, paka dawa ya kufukuza mbu kwenye ngozi iliyo wazi na urudie kupaka kulingana na maelekezo ya bidhaa.

Kwa ufupi, katika eneo la Afrika Kusini mwa Jangwa la Sahara, unaweza kupunguza kwa kiasi kikubwa hatari ya kupata malaria kwa kuchukua tahadhari dhidi ya kuumwa na mbu kuanzia machweo hadi alfajiri.

英语

In Africa, many people suffer from malaria.

In China, malaria is commonly known as "shaking", a nickname that vividly describes the typical symptoms of high fever and chills during a malaria attack. At the very beginning of the People's Republic of China, one-tenth of the population was suffering from this kind of "shaking". To address the reality of rampant infectious diseases in the new country, China launched the Patriotic Health Campaign in 1952. During this period, the prevalence of malaria in China was significantly reduced. In 2021, the WHO declared China free of malaria.

This also explains why contemporary Chinese people are largely unfamiliar with malaria.

Sub-Saharan Africa is the primary endemic region for malaria worldwide.

There were an estimated 282 million cases of malaria in 2024 in the world, with approximately 610,000 deaths attributable to malaria. And the African Region was home to 94% and 95% of malaria cases and deaths, respectively.

We will share the findings about malaria through a science popularization column, aiming to help people in need effectively prevent malaria in Africa.

It is well known that malaria is transmitted by mosquitoes. The vector for malaria is a specific species of mosquito called Anopheles. These mosquitoes are widely distributed across sub-Saharan Africa and exist in vast numbers. However, few people are aware that these Anopheles mosquitoes primarily bite people at night.

There are three main species of mosquitoes: Aedes, Culex, and Anopheles.

Mosquitoes that bite during the day are Aedes mosquitoes which are characterized by striking black-and-white stripes across their bodies. Aedes mosquitoes prefer to chase people and bite them during daytime. Aedes mosquitoes cannot transmit malaria, but they can transmit several diseases, including dengue, yellow fever, and chikungunya fever.

The other two mosquito species, Culex and Anopheles, mainly bite at night. If you get bitten by a mosquito in your home in China, it is almost certainly a Culex mosquito. This is because, on one hand, Culex mosquitoes prefer to bite people indoors at night; on the other hand, they prefer to lay eggs in artificial sewage channels such as gutters and sewers. Consequently, Culex mosquitoes are the predominant mosquito species in living environments in China, which also explains their common nickname "house mosquitoes". However, Culex mosquitoes do not transmit malaria.

Human malaria is spread exclusively by Anopheles mosquitoes. They are active at night: starting at sunset, peaking after dark, and stopping at dawn.

Therefore, in Africa, you should stay indoors at night whenever possible. Indoor mosquito control methods, such as insecticide-treated nets, mosquito coils, electric repellents, or indoor sprays, are highly effective for preventing bites. If you must be outdoors at night, apply a mosquito repellent to exposed skin and reapply as needed; this offers reliable protection against mosquito bites.

In short, in Sub-Saharan Africa, you can greatly reduce your risk of malaria by taking precautions against mosquito bites from dusk to dawn.

作者:中南大学人文学院

周雯娟 副教授

上海市同济医院急诊创伤救治中心

甘迪 副主任医师

纳尔逊·曼德拉非洲科学技术研究所(NM-AIST)

Lawrence N. Mdegela 博士






部分图片摘自网络,如有侵权请告知,予以删除。

所有人名和地名均为化名,如有雷同,纯属巧合。

特别声明:以上内容(如有图片或视频亦包括在内)为自媒体平台“网易号”用户上传并发布,本平台仅提供信息存储服务。

Notice: The content above (including the pictures and videos if any) is uploaded and posted by a user of NetEase Hao, which is a social media platform and only provides information storage services.

相关推荐
热点推荐
摩洛哥金球奖评审:有人劝我支持另一名球员,不要将阿什拉夫排在首位

摩洛哥金球奖评审:有人劝我支持另一名球员,不要将阿什拉夫排在首位

懂球帝
2026-11-01 21:43:24
为什么有钱人移民都不来中国,明明治安比美国好?背后真相太现实

为什么有钱人移民都不来中国,明明治安比美国好?背后真相太现实

乌克兰小静
2026-11-01 09:19:18
当网友隐姓埋名爆料自己的大瓜!你永远想不到到底能有多炸裂!

当网友隐姓埋名爆料自己的大瓜!你永远想不到到底能有多炸裂!

夜深爱杂谈
2026-10-30 21:27:35
这就尴尬了:苹果5款手机,拿下国内销量前5名,国产机无人是对手

这就尴尬了:苹果5款手机,拿下国内销量前5名,国产机无人是对手

互联网.乱侃秀
2026-11-01 10:53:53
毫无人情味!孙颖莎比赛中突发不适,不断咳嗽一度难坚持,结果裁判二话不说给黄牌

毫无人情味!孙颖莎比赛中突发不适,不断咳嗽一度难坚持,结果裁判二话不说给黄牌

球盲百小易
2026-11-01 00:58:00
我们的社保还能撑多久?

我们的社保还能撑多久?

流苏晚晴
2026-11-01 15:45:32
市委书记女儿去县财政局工作,局长处处为难她,某天书记来探班

市委书记女儿去县财政局工作,局长处处为难她,某天书记来探班

秋风专栏
2025-10-23 11:23:56
贝克汉姆长子大布与妮可拉牵手出街,美式穿搭吸睛

贝克汉姆长子大布与妮可拉牵手出街,美式穿搭吸睛

墨薷桃桃
2026-10-16 13:26:01
尊界风波未平,智界“尴尬”,懂车帝加码测爬坡测试?

尊界风波未平,智界“尴尬”,懂车帝加码测爬坡测试?

大厂财经社
2026-10-30 16:50:09
安徽14岁初中女生突发脑梗,家属称其长期吃外卖、烧烤、喝奶茶,医生提醒

安徽14岁初中女生突发脑梗,家属称其长期吃外卖、烧烤、喝奶茶,医生提醒

齐鲁壹点
2026-10-31 10:07:12
周一开盘前,好消息突至!美伊谈判现转机,油价股市迎大考

周一开盘前,好消息突至!美伊谈判现转机,油价股市迎大考

魏家东
2026-11-01 09:26:32
体长11600光年,碳总量是全人类的6倍,这类隐秘的生物用了四亿多年,生长成了自然界的地基

体长11600光年,碳总量是全人类的6倍,这类隐秘的生物用了四亿多年,生长成了自然界的地基

中科院物理所
2026-08-24 09:30:26
江苏一女高管在整形机构隆胸时身亡

江苏一女高管在整形机构隆胸时身亡

闪电新闻
2026-10-30 08:31:32
大家今年都“穷”到什么程度了?网友评论区堪比大型“比惨”现场

大家今年都“穷”到什么程度了?网友评论区堪比大型“比惨”现场

夜深爱杂谈
2026-10-20 20:22:43
张雪介绍公司差旅原则:飞行时间超5小时必须乘坐头等舱,但同事不坐自己也不会坐,“老板独自坐头等舱、让同事坐经济舱的做法很low”

张雪介绍公司差旅原则:飞行时间超5小时必须乘坐头等舱,但同事不坐自己也不会坐,“老板独自坐头等舱、让同事坐经济舱的做法很low”

星岛记事
2026-11-01 16:17:32
杨瀚森6+5+2三分赛季新高!开拓者大胜送爵士4连败 利拉德22分

杨瀚森6+5+2三分赛季新高!开拓者大胜送爵士4连败 利拉德22分

醉卧浮生
2026-11-01 06:47:15
德国犯了个致命错误:总统还在中国,默茨和高市签约的消息就传出

德国犯了个致命错误:总统还在中国,默茨和高市签约的消息就传出

经纬戎韬
2026-11-02 00:14:29
监狱里最被人看得起的罪名是什么?

监狱里最被人看得起的罪名是什么?

扶苏聊历史
2026-10-22 18:08:02
太尴尬了!网传广州十六中开放日一幕,成堆升学简历被扔进垃圾桶,现场网友还原事发经过

太尴尬了!网传广州十六中开放日一幕,成堆升学简历被扔进垃圾桶,现场网友还原事发经过

火山詩话
2026-10-31 07:44:40
11月新机再度爆发!OPPO/vivo/荣耀/华为新品齐发,价格成关键

11月新机再度爆发!OPPO/vivo/荣耀/华为新品齐发,价格成关键

雷科技
2026-11-01 21:03:35
2026-11-02 01:08:49
达医晓护 incentive-icons
达医晓护
医学科普
5030文章数 9697关注度
往期回顾 全部

健康要闻

查不出猝死风险?可能是项目没做对

头条要闻

夫妻倾家荡产花246万买邮轮"永居权" 2年后被要求下船

头条要闻

夫妻倾家荡产花246万买邮轮"永居权" 2年后被要求下船

体育要闻

文班要劈43分,才能险胜带伤的狼?

娱乐要闻

低调同居!邢昭林卢洋洋深夜同丢垃圾

财经要闻

金价跌破3900美元,是买入的良好时机吗?

科技要闻

52年来最惨的一天,暴跌28%英特尔冤不冤?

汽车要闻

即将达成第200万台下线!零跑10月全球交付达106127台

态度原创

房产
艺术
家居
手机
公开课

房产要闻

单月杀进全省前十!崖州卖最火的盘,产品真能打

艺术要闻

一眼心动!卡罗莱纳笔下的美丽背影,网友:这也太会画了吧!

家居要闻

2026建博会(广州) 公装联探展交流活动

手机要闻

折叠屏彻底分裂,阔直屏也迎来爆发,2027年手机圈要打一场形态战争!

公开课

李玫瑾:为什么性格比能力更重要?

无障碍浏览 进入关怀版